Przejdź do treści
Kancelaria Radermacher

Obrona w sprawach karnych

Obrona środkami państwa prawa — od pierwszego pisma z policji po rozprawę główną. Rzetelna praca nad szczegółem zamiast efektownych słów.

Każdy zasługuje na zaangażowaną obronę

Konfliktów z prawem karnym nie należy bagatelizować. Prawdą jest jednak również to, że każdemu należy się zaangażowana obrona prowadzona środkami państwa prawa. Tym bardziej dobra obrona przed zarzutami bezpodstawnymi.

Z mojego doświadczenia wynika, że rzetelna praca nad szczegółem znaczy tu więcej niż efektowne słowa. Spraw karnych rzadko wygrywa się wielką mową końcową, a często starannie przeczytanymi aktami.

Postępowanie przygotowawcze

Większość osób dowiaduje się o postępowaniu z formularza, z wezwania na policję albo — w gorszym przypadku — z przeszukania. We wszystkich trzech sytuacjach obowiązuje ta sama zasada:

Nie muszą Państwo nic mówić. Prawo do milczenia nie jest przyznaniem się, lecz uprawnieniem procesowym. Nie wolno go użyć przeciwko Państwu. Wyjaśnień złożonych bez znajomości akt nie da się natomiast łatwo cofnąć.

Najpierw wgląd w akta. Dopiero gdy wiem, co rzeczywiście z akt wynika, można ocenić, czy złożenie wyjaśnień ma sens, jakie wnioski dowodowe wchodzą w grę i czy da się doprowadzić do umorzenia.

Wiele postępowań kończy się na tym etapie. Umorzenie z braku dostatecznych podstaw (§ 170 ust. 2 StPO), z powodu znikomej wagi (§ 153 StPO) albo pod warunkiem spełnienia obowiązków (§ 153a StPO) to wyjścia normalne, a nie wyjątkowe. Wymagają jednak, by ktoś o nie zabiegał, dopóki prokuratura jeszcze decyduje.

Język i Państwa prawa w postępowaniu

Jeżeli znajomość niemieckiego nie wystarcza do śledzenia postępowania, przysługuje tłumacz na każdym etapie i na koszt państwa — przy przesłuchaniu, w rozmowie z obrońcą i na rozprawie. Istotne dokumenty muszą zostać przetłumaczone na piśmie. Te prawa istnieją; w praktyce trzeba się na nie powołać, i to wcześnie.

Przed sądem

Gdy dochodzi do aktu oskarżenia albo wyroku nakazowego, chodzi o ocenę dowodów w szczegółach: na ile wiarygodne jest zeznanie świadka? Czy udzielono wymaganych pouczeń? Czy dowody mogą zostać wykorzystane? Czy opinia biegłego udźwignie to, co się na niej opiera?

Reprezentuję Państwa na rozprawie głównej i w instancjach odwoławczych — rzeczowo, w przygotowaniu i bez obiecywania tego, czego nikt obiecać nie może.

Przestępstwa gospodarcze

Zarzuty z obszaru działalności gospodarczej mają własną logikę: opierają się na obszernych aktach, dotykają jednocześnie kwestii cywilnych i korporacyjnych i uderzają w ludzi, którzy w swoim zawodzie mają zwykle wszystko pod kontrolą. Przydaje się tu, że od 2002 roku pracuję również jako doradca gospodarczy i prezes zarządu: procesów w firmie nie trzeba mi najpierw tłumaczyć.

Także dla pokrzywdzonych

Nie każdy, kto ma do czynienia z postępowaniem karnym, jest podejrzanym. Kto został pokrzywdzony albo wezwany w charakterze świadka, ma własne prawa — do pomocy prawnej, w pewnym zakresie do wglądu w akta, a w niektórych przypadkach do występowania jako oskarżyciel posiłkowy. W takich sprawach również Państwa reprezentuję.

Jak się ze mną skontaktować

W sprawach karnych liczy się często godzina. Proszę zadzwonić — telefonicznie jestem osiągalny najszybciej. Do tego czasu proszę nie wypowiadać się co do sprawy.

Często zadawane pytania

Nie mówię po niemiecku. Co to oznacza dla postępowania?
Przysługuje Państwu bezpłatny tłumacz na koszt państwa przez całe postępowanie oraz pisemne tłumaczenie istotnych dokumentów — w tym aktu oskarżenia i wyroku (§ 187 GVG). To prawo, a nie przysługa, i trzeba się na nie powołać. Rozmowa ze mną prowadzona jest po niemiecku lub angielsku; na spotkanie można przyjść z osobą zaufaną, która tłumaczy, albo poprosić o zorganizowanie tłumacza.
Dostałem wezwanie z policji. Co robić?
Jako podejrzany nie mają Państwo obowiązku stawić się na policji ani składać wyjaśnień. Przysługuje prawo do milczenia — i milczenie nie może być poczytane na Państwa niekorzyść. Rozsądny pierwszy krok to niemal zawsze: nic nie mówić, zlecić obrońcy wniosek o wgląd w akta, a potem zdecydować. Kto wyjaśnia bez znajomości akt, mówi na oślep.
Kiedy jest właściwy moment na obrońcę?
Możliwie wcześnie. Postępowanie przygotowawcze rozstrzyga często więcej niż rozprawa: to, co zostanie tam zebrane i jak ustawione, później poprawia się z trudem. Wiele postępowań kończy się bez aktu oskarżenia — ale tylko wtedy, gdy ktoś na czas o to zabiega.
Otrzymałem wyrok nakazowy. Czy wszystko już przesądzone?
Nie. W ciągu dwóch tygodni od doręczenia można wnieść sprzeciw (§ 410 StPO). Potem orzeczenie staje się prawomocne i wywołuje skutki wyroku, z wpisem do rejestru karnego. Termin jest krótki; proszę zlecić analizę przed jego upływem.

To informacje ogólne. Nie zastępują one porady w konkretnej sprawie.