Prawo spadkowe to przede wszystkim kształtowanie
Prawo spadkowe należy do tych dziedzin, w których pożytek z pracy adwokata widać najwyraźniej — pod warunkiem, że przyjdzie się w porę. Kto reguluje sprawy za życia, ma wybór. Kto przychodzi po śmierci bliskiej osoby, najczęściej zarządza już tylko tym, co zostało.
Od 1994 roku moimi głównymi dziedzinami są doradztwo prawne i sporządzanie dokumentów, a prawo spadkowe należy do nich od początku. To obszar, w którym precyzja prawnicza i życie codzienne leżą wyjątkowo blisko siebie: testament jest czynnością prawną, ale rozstrzyga o stosunkach rodzinnych, które mają przetrwać dziesięciolecia.
Sprawy transgraniczne Polska–Niemcy
Wiele osób mieszkających w Nadrenii ma rodzinę, nieruchomość albo konto po drugiej stronie granicy. To zmienia obraz w trzech miejscach.
Które prawo obowiązuje. Zgodnie z rozporządzeniem spadkowym UE o prawie właściwym decyduje zwykle miejsce zwykłego pobytu. Mieszkanie w Bonn może więc oznaczać, że niemieckie prawo spadkowe obejmie także mieszkanie w Polsce. Można wybrać prawo ojczyste — ale tylko wyraźnie i tylko w testamencie.
Który sąd jest właściwy. To samo rozporządzenie reguluje jurysdykcję i wprowadziło europejskie poświadczenie spadkowe, uznawane w większości państw Unii. Spadkobiercom oszczędza ono często równoległych postępowań w dwóch krajach.
Co robią Państwa dotychczasowe dokumenty. Testament sporządzony w Polsce bywa w Niemczech ważny co do formy, a mimo to nie osiąga zamierzonego celu, ponieważ prawo niemieckie zna instytucje, których prawo polskie nie zna — i odwrotnie.
Zabezpieczenie za życia
Testament i umowa dziedziczenia. Dziedziczenie ustawowe to rozwiązanie zastępcze dla tych, którzy nie uregulowali niczego. Regularnie prowadzi do skutków, których nikt nie chciał — na przykład do wspólnoty spadkobierców małżonka i dzieci, w której nikt nie może działać samodzielnie. Testament tworzy jasność. Umowa dziedziczenia (Erbvertrag) dodatkowo wiąże, co bywa rozstrzygające przy sukcesji firmy i w rodzinach patchworkowych.
Testament berliński. Małżonkowie chętnie ustanawiają się wzajemnie jedynymi spadkobiercami, a dzieci spadkobiercami końcowymi. Często jest to słuszne, ale wiąże małżonka pozostałego przy życiu i uruchamia roszczenia dzieci o zachowek już po pierwszej śmierci. Jedno i drugie da się zaplanować, jeśli pomyśli się o tym wcześniej.
Przekazanie majątku za życia. Bywa skuteczniejszym narzędziem niż testament: pozwala wykorzystać kwoty wolne od podatku więcej niż raz, tworzy jasność między żyjącymi i daje się zabezpieczyć służebnością, prawem dożywotniego mieszkania albo prawem odwołania. Kto przekazuje, powinien dokładnie wiedzieć, co oddaje z rąk.
Pełnomocnictwo i oświadczenia. Pełnomocnictwo na wypadek niezdolności do czynności, wskazanie opiekuna i oświadczenie pacjenta należą do każdego planowania spadkowego. Bez pełnomocnictwa w sytuacji kryzysowej decyduje sąd opiekuńczy, a nie rodzina.
Gdy spadek już otwarty
Także wtedy decydujące pytanie nie brzmi „kto ma rację”, lecz „co leży w Państwa długofalowym interesie”. Spory spadkowe mają nieprzyjemną właściwość trwałego dzielenia rodzin, a koszty rosną z każdym krokiem procesowym.
Sprawdzam stan prawny, ustalam z Państwem cele i szukam najpierw rozwiązania negocjacyjnego. Pomaga w tym przeszkolenie na mediatora i trzydzieści lat doświadczenia. Jeśli to nie prowadzi dalej, reprezentuję Państwa konsekwentnie — przed sądem spadkowym i w postępowaniu cywilnym.
Typowe sytuacje: niejasne lub sprzeczne testamenty, wątpliwości co do zdolności testowania, dział spadku we wspólnocie spadkobierców, roszczenia o informację i wycenę, zachowek i jego uzupełnienie po darowiznach, odrzucenie spadku, długi spadkowe i ograniczenie odpowiedzialności.
Firma w spadku
Gdy w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo albo udziały, prawo spadkowe spotyka się z prawem spółek — a umowa spółki ma z reguły pierwszeństwo przed testamentem. Jeśli oba dokumenty do siebie nie pasują, powstaje dokładnie to, czego nikt nie chciał: spadkobiercy, którzy nie mogą zostać wspólnikami, albo wspólnicy, których trzeba spłacić, choć pieniądze są potrzebne w firmie.
Przydają się tu doświadczenia z ponad dwóch dekad pracy jako doradca gospodarczy i prezes zarządu: rozwiązanie sukcesyjne musi nie tylko obronić się prawnie, ale też działać w przedsiębiorstwie.
Jak zaczynamy
Proszę zadzwonić lub napisać, o co chodzi — wystarczy kilka zdań. Podczas pierwszej rozmowy ustalimy, czy i jak mogę pomóc oraz ile to kosztuje. Proszę zabrać to, co Państwo mają: dotychczasowe testamenty, umowy darowizny, odpisy z ksiąg wieczystych, umowy spółki.